فقه درلغت بمعني دانائي وزيركي است.

ودراصطلاح علم فقه ان است كه ازفعل مكلف منحيث روا وناروا بحث ميكند،علم فقه بنابرآيات قراني واحاديث نبوي،‌اعمال مشروع(روا)ونامشروع(ناروا)راموردبحث قرارميدهد. بناءلازم است تاازنگاه حكم دیناعمال مشروع(كه فرض، واجب ،‌سنت ،مستحب ومباح ميباشد)واعمال نامشروع( كه حرام،‌مكروه ومفسدميباشد)رابدانيم.

احكام اعمال مشروع

فرض: فرض درلغت قطع نمودن راگويندودراصطلاح ان عملي را گويندكه به دليل قطعي ثابت شده باشدوهيچ شك وشبه دران وجودنداشته باشد. مانند: فرضيت نماز،‌روزه،حج،زكاة وغيره

فرض به دوقسم است :

فرض عین:

فرض کفائی:

حكم فرض:به كردن ان ثواب وبه نكردن ان بدون عذر شرعي عذاب است.ومنكر آن كافرميشود.

واجب: بمعني لازم بوده وان عملي راگويندكه بدليل ثابت شده باشدکه دران شبه باشد.مانند: نمازوترونمازعيدين كه اداءانهابرمسلمانان واجب ميباشد.

حكم واجب: حكم ان مانندفرض استكه به كردن آن ثواب وبه نكردن آن عذاب است. اما منكرآن كافرنميشود.

سنت:عبارت ازعملی استکه نبی کریم(ص)ان راانجام داده باشد.

حكم سنت: به كردنش ثواب وبه تارک آن از نگاه تنبلي وغفلت عذاب است.

سنت به دو نوع است سنت  موكد وغير موكد

سنت موکد:ان اعمالي كه حضرت محمد(ص) بر انجام ان مداومت كرده باشد(يكبار يادوبار انرا درحياتش ترك كرده است.

مانند : سنتهاي نمازهاي پنجگانه،نمازجماعت، نمازتراويح وغيره كه عمل برآن ضروري ميبا شد بنابراين امرخداوند(ج)كه ميفرمايد:

 (وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا)(سوره حشر 7)

ترجمه:وانچه راكه رسول خدا(ص)برايتان آورده است انرا بپذيريد(يعني برآن عمل كنيدوازانچه شمارامنع كرده است اجتناب ورزيد.

سنت غیر موکد:آن اعمالی راگویندكه حضرت رسول اكرم(ص) بعضي اوقات ترك كرده يعني برآن مداومت نكرده است آن سنت هاي غيرموكد محسوب ميشوند. به كردن ان ثواب وبه ترك ان ملامتي است.

مستحب: درلغت به معني پسنديده بوده وآن عملي راگويند كه حضرت رسول(ص)انرا گاهي انجام داده وگاهي انرا ترك كرده باشد ويا اصحاب نبي كريم(ص)آنرا پسنديده باشند.

حكم مستحب: به كردن ان ثواب است وبه نه كردن ان نه عذاب است ونه عتاب.

مباح: درلغت به معني روا وحلال است ودر اصطلاح آن اعمال را گويند كه بنده درانجام وترک ان مخير است.

حكم مباح: درانجام دادن آن ودرترك كردن ان نه عذاب است ونه ثواب.

مانند:راه رفتن، نان خوردن، شكار كردن وغيره. 

احكام اعمال غيرمشروع

حرام: درلغت بمعني ناروابوده ودراصطلاح آن اعمال راگويند كه انجام دادن ان به نهي قطعي(قران مجيدوياحدیث صريح) به ثبوت رسيده حضرت پيغمبر(ص)ازآن منع شده باشد.

حكم حرام: به انجام ندادن آن ثواب است وبه انجام آن عذاب وبحلال دانستن ان انسان بدون كدام تاويل كافرميشود مانند خوردن گوشت خوك، دزدی کردن،زناءکردن وغيره.

مكروه: درلغت بمعني ناخوش ايند بوده ودر اصطلاح آن عملي را گويند كه منع ان به دليلي ثابت شده باشد ودرآن شبه موجود باشد.

حكم مكروه:به نكردن مكروه تحريمي ثواب وبه كردن ان ترس عذاب است. وبه حلال دانستن آن انسان كافرنميشود، بلكه فاسق ميشود.